قبله یابی دقیق به کمک خورشید

در هر سال دو روز وجود دارد که خورشید هنگام ظهر، یعنی هنگامی که بیشترین ارتفاع را در آسمان دارد، در مناطقی که عرض جغرافیایی آنها بین ۲۳٫۵ درجه جنوبی و ۲۳٫۵ درجه شمالی است، تقریبا به صورت عمود بر زمین می‌تابد. در این هنگام اجسام سایه نخواهند داشت و ارتفاع خورشید در آسمان نزدیک به ۹۰ درجه است یا به عبارت دیگر خورشید در سمت‌الراس ناظر قرار دارد.

برای کعبه در شهر مکه (با عرض جغرافیایی ۲۱ درجه و ۲۵٫۳۵۰ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۳۹ درجه و ۴۹٫۵۷۳ دقیقه شرقی) که برای مسلمانان دارای اهمیت ویژه‌ای است، این دو روز در ماههای خرداد و تیر واقع می‌شوند. در سال جاری این دو روز عبارتند از: ۷ خرداد و ۲۴ تیر. اگر هنگام اذان ظهر کعبه را به وقت رسمی ایران بدانیم و در همان لحظه سایه شاخصی (چوب یا میله‌ای کاملا صاف) که از قبل به صورت کاملا عمودی و در امتداد شاقول بر روی زمین قرار دارد و یا در زمین فرو رفته‌است را مد نظر قرار دهیم، خلاف جهت سایه شاخص، یا به عبارت دیگر امتداد سایه به طرف خورشید سمت دقیق قبله را برای ما مشخص می‌سازد.

کافی است در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۴۸ (به وقت رسمی جمهوری اسلامی ایران) و در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۹۶ در ساعت ۱۳:۵۷ (به وقت رسمی جمهوری اسلامی ایران) دقیقا در امتداد سایه‌ی شاخص به سمت خورشید قرار گیرید. این راستا جهت دقیق قبله را نشان خواهد داد. شایان ذکر است در این دو زمان خورشید تقریبا به طور عمود بر شهر مکه می‌تابد.

qiblah

(گفتنی است از نگاه کردن به خورشید بدون استفاده از فیلترهای استاندارد مناسب همواره باید پرهیز نمود!)

post

فصلنامه اخترنگار منتشر شد!

علاقه‌مندان به تهیه فصلنامه‌ی اخترنگار (با تخفیف ویژه)، می‌توانند این فصلنامه را در محل باشگاه‌های نجوم مشهد تهیه فرمایند.

akhtarnegar1_page_01_s

فهرست مطالب این شماره از فصلنامه:
– سخن مدیر مسئول
– سخن سردبیر
– تازه های پژوهشی نجوم
– امواج گرانشی، جواد تقی زاده فیروزجایی
– نابهنجاری دوقطبی تابش زمینه کیهانی/ صدرا جزایری
– شبیه سازی های کیهانی؛ گروه های کهکشانی پیر و جوان/ مجتبی رئوف
– تلسکوپ های بزرگ/ فاطمه فاضل حصار
– نخستین رویارویی ایرانیان با نجوم جدید/ سیدامیر سادا تموسوی
– محاسبه جرم مشتری بر اساس چرخش اقمار گالیله ای/ محمد جواد شوشتری، امیراحسان حیدری
– از کیهان شناسی تا مهندسی/ مصاحبه با دکتر مهدی خاکیان قمی
– اسرار راه شیری، از قرص ضخیم تا قرص نازک/ بروس درماینی
– رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد/ محمد مهدی مطیعی
– مقدمه ای بر عکاسی نجومی/ حمید ناصری
– آشنایی با مفاخر نجوم ایران
– معرفی کتاب

post

قبله یابی در ۲۵ تیر ۱۳۹۵

در هر سال دو روز وجود دارد که خورشید هنگام ظهر، یعنی هنگامی که بیشترین ارتفاع را در آسمان دارد، در مناطقی که عرض جغرافیایی آنها بین ۲۳٫۵- درجه و ۲۳٫۵ درجه است، تقریبا به صورت عمود بر زمین می‌تابد. در این هنگام اجسام سایه نخواهند داشت و ارتفاع خورشید در آسمان نزدیک به ۹۰ درجه است یا به عبارت دیگر خورشید در سرسو (سمت‌الراس) ناظر قرار دارد. بیشتر بخوانید